Veiligheidscultuur meten en verbeteren

“Measure what is important; don’t make important what you can measure.” — Robert McNamara

Wilt u weten hoe veiligheid binnen uw organisatie werkelijk wordt beleefd en toegepast? Safety Improvement Company brengt niet alleen beleid, procedures en percepties in kaart, maar onderzoekt ook hoe bedrijfscultuur, organisatiestructuur en werkprocessen het dagelijkse veiligheidsgedrag beïnvloeden.

Een nulmeting veiligheidscultuur brengt in kaart hoe veiligheid binnen een organisatie is georganiseerd, wordt ervaren en dagelijks wordt toegepast. Daarbij kijken we niet alleen naar beleid en zichtbaar gedrag, maar ook naar leiderschap, risicobeheersing, werkprocessen en achterliggende gedragspatronen.

Zo ontstaat inzicht in waar uw organisatie staat, waarom bepaalde veiligheidsproblemen blijven terugkeren en welke verbetermaatregelen passend en haalbaar zijn.

Welke nulmeting past bij uw organisatie?

Afhankelijk van uw vraagstuk en doelstelling bieden wij drie typen nulmetingen:

• een uitgebreide nulmeting voor een breed en verdiepend beeld van de veiligheidscultuur en het veiligheidsmanagementsysteem;
• een SCL 2.0-nulmeting om te bepalen waar uw organisatie staat ten opzichte van de Safety Culture Ladder;
• een gedragsanalyse wanneer een concreet veiligheidsvraagstuk of gewenst gedrag centraal staat.

1. Uitgebreide nulmeting veiligheidscultuur

Deze nulmeting is geschikt wanneer u een breed en verdiepend beeld wilt van de veiligheidscultuur, de bedrijfsvoering en de factoren die de risicobeheersing beïnvloeden.

Onze uitgebreide nulmeting geeft een onderbouwd beeld van de manier waarop veiligheid binnen uw organisatie is georganiseerd, wordt ervaren en in de dagelijkse praktijk wordt toegepast.

Veiligheid staat daarbij niet op zichzelf. We onderzoeken hoe bedrijfscultuur, organisatiestructuur en werkprocessen op elkaar inwerken en hoe dit de effectiviteit van de risicobeheersing beïnvloedt.

We kijken onder meer naar:

• veiligheidsbeleid, doelstellingen en prioriteiten;
• de volledigheid en werking van het veiligheidsmanagementsysteem;
• de manier waarop veiligheid is georganiseerd;
• leiderschap, besluitvorming en voorbeeldgedrag;
• communicatie, samenwerking en transparantie;
• betrokkenheid en eigenaarschap;
• normen, verwachtingen en ongeschreven regels;
• kennis, vakbekwaamheid en veiligheidsbewustzijn;
• de praktische toepassing van veiligheidsafspraken;
• het volwassenheidsniveau van de risicobeheersing en het veiligheidsmanagementsysteem;
• verschillen in beleving tussen management, leidinggevenden, afdelingen en de werkvloer.

De nulmeting maakt sterke punten, risico’s en ontwikkelmogelijkheden zichtbaar.

Onderzoek naar achterliggende gedragspatronen

Aanvullend vindt onderzoek plaats naar achterliggende gedragspatronen is een vast onderdeel van onze uitgebreide nulmeting.

We kijken niet alleen naar wat mensen doen, maar vooral naar:

• waarom bepaald gedrag ontstaat;
• welke gedeelde waarden en overtuigingen gedrag en besluitvorming beïnvloeden;
• welke omstandigheden gewenst of ongewenst gedrag uitlokken;
• welke routines en ongeschreven regels zijn ontstaan;
• hoe gedragspatronen in stand worden gehouden;
• welke invloed leiderschap, prioriteiten, tijdsdruk en beschikbare middelen hebben op de uitvoering.

Volgens het cultuurmodel van Edgar Schein wordt zichtbaar gedrag mede gestuurd door dieperliggende en vaak onbewuste aannames. Daarom combineren wij interviews, observaties op de werkvloer, groepsgesprekken en documentanalyse.

Deze verdieping is belangrijk. Verbetermaatregelen zijn vooral effectief wanneer zij aansluiten op de werkelijke oorzaken van gedrag en niet uitsluitend op de zichtbare gevolgen.

2. Nulmeting Safety Culture Ladder 2.0

Deze nulmeting is geschikt wanneer u wilt weten waar uw organisatie staat ten opzichte van de uitgangspunten en eisen van de Safety Culture Ladder 2.0.

De Safety Culture Ladder 2.0 wordt daarbij gebruikt als praktisch beoordelingskader. De methodiek geeft inzicht in onder meer veiligheidsbeleid, leiderschap, communicatie, betrokkenheid, veiligheidsbewustzijn en gedrag.

De Safety Culture Ladder geeft vooral een beeld van de zichtbare en ervaren manier waarop een organisatie met veiligheid omgaat. Wanneer meer verdieping nodig is, combineren wij de nulmeting met onderzoek naar achterliggende overtuigingen, routines en gedragspatronen.

Safety Improvement Company is jarenlang kennispartner van NEN geweest. Onze adviseurs zijn sinds 2010 betrokken bij de ontwikkeling, discussie en toepassing van de Veiligheidsladder en vergelijkbare methodieken.

3. Nulmeting veiligheidsgedrag en gedragsanalyse

Deze nulmeting is geschikt wanneer een concreet veiligheidsvraagstuk of gewenst gedrag centraal staat.

Dit kan bijvoorbeeld gaan om:

• het melden van onveilige situaties;
• het uitvoeren van een LMRA;
• het naleven van veiligheidsafspraken;
• het aanspreken van collega’s op onveilig gedrag.

Bij het onderzoek maken we gebruik van het Behaviour Change Model. Hiermee onderzoeken we niet alleen wat medewerkers doen, maar vooral waardoor gedrag ontstaat en in stand wordt gehouden.

Daarbij brengen we onder meer in kaart:

• het gewenste en huidige gedrag;
• de omstandigheden waarin het gedrag plaatsvindt;
• kennis, vaardigheden en vertrouwen in het eigen kunnen;
• sociale normen, leiderschap, rollen en onderlinge verhoudingen;
• motivatie, weerstand en overtuigingen;
• risicoperceptie en relevante denkpatronen;
• ingesleten routines en triggers in de werkomgeving.

De analyse wordt uitgevoerd aan de hand van interviews, observaties, documentonderzoek en, indien relevant, een gerichte vragenlijst. Bevindingen worden waar mogelijk vanuit meerdere bronnen getoetst en geverifieerd.

Het resultaat is een onderbouwd beeld van de factoren die veilig gedrag ondersteunen of juist belemmeren. Op basis daarvan adviseren we welke aanpassingen nodig zijn in bijvoorbeeld de werkomgeving, communicatie, leiderschapsaanpak, werkafspraken, training en dagelijkse aansturing.

Zo wordt voorkomen dat direct wordt gekozen voor een standaardtraining of campagne, terwijl de werkelijke oorzaak van het gedrag mogelijk ergens anders ligt.

Wat levert een nulmeting op?

U ontvangt geen algemene score zonder context, maar een onderbouwde analyse van:

1. de sterke punten en succesfactoren van uw organisatie;
2. de belangrijkste veiligheidsrisico’s en ontwikkelpunten;
3. de manier waarop risico’s in de praktijk worden beheerst;
4. verschillen in perceptie tussen management, leidinggevenden, afdelingen en de werkvloer;
5. terugkerende gedragspatronen en achterliggende oorzaken;
6. factoren binnen de bedrijfsvoering die veilig gedrag ondersteunen of belemmeren;
7. concrete en geprioriteerde verbetermaatregelen.

De resultaten vormen een praktische basis voor het gericht verbeteren van veiligheidscultuur, veiligheidsleiderschap en veiligheidsgedrag.

Van meten naar duurzaam verbeteren

Een meting heeft vooral waarde wanneer de resultaten worden vertaald naar gerichte verbetering.

Niet alleen een score of volwassenheidsniveau is bepalend. Vooral het herkennen van patronen, achterliggende oorzaken en passende hefbomen voor verandering bepaalt welke verbetermaatregelen nodig zijn.

Daarom vertalen wij de uitkomsten naar een praktisch verbeteradvies dat aansluit bij de dagelijkse praktijk van uw organisatie.

Afhankelijk van de vastgestelde oorzaken kan dit bijvoorbeeld bestaan uit:

• ontwikkeling van leiderschap en MT-sturing;
• verbetering en verdieping van veiligheidsgesprekken;
• trainingen in aanspreken, feedback geven en transparantie;
• gerichte gedragsinterventies;
• serious gaming;
• een integraal verbeterprogramma voor veiligheidscultuur en organisatiekwaliteit.

De gekozen aanpak sluit aan bij de vastgestelde oorzaken, de ontwikkelfase van de organisatie en de beschikbare mogelijkheden.

Veiligheidscultuur laten meten?

Wilt u weten waar uw organisatie staat en welke factoren de veiligheid en het veiligheidsgedrag beïnvloeden? In een vrijblijvend gesprek bepalen we welke nulmeting het beste aansluit bij uw vraagstuk, organisatie en ontwikkelfase.